Highlights:
रुख रोपौ, वन जोगाऔं । सामुदायिक वनमा, वैज्ञानिक वन व्यवस्थापन गरौं । जिल्ला वन कार्यालय, पाल्पा हार्दिक स्वागत गर्दछ ।

डिभिजन वन कार्यालय पाल्पाकाे परिचय 

वि.स. २०४० सालमा जिल्ला वन कार्यालय, पाल्पाको स्थापना हुनु पूर्व तत्कालीन लुम्विनी वन डिभिजन कार्यालय, भैरहवा अन्तर्गतको होलाङ्दीमा रहेको पाल्पा रेन्ज कार्यालयवाट र सो अन्र्तगतका वीटहरुवाट यस जिल्लाको वन सम्वन्धी क्रियाकलाप संचालन गरिन्थ्यो । वि.सं.२०४० सालमा वनको संगठनलाई विकन्द्रीकरणको सिद्धान्त अनुसार संचालन गर्न सघाउ पुर्याउन वन डिभिजन कार्यालय खारेज गरी ७५ वटै जिल्लामा जिल्ला वन कार्यालयको स्थापना गर्ने सिलसिलामा यस जिल्लमा पनि २०४० सालमै यस जिल्ला वन कार्यालयको स्थापना भयो । जिल्लालाई ३ गोटा इलाका वन कार्यालय (देउराली, तानसेन र रामपुर) मा विभाजन गरी प्रत्येक इलाका अन्तर्गत ४ वटा इकाई वन कार्यालय स्थापित भए । त्यसैगरी २०५० सालमा भएको नयां संगठनात्मक परिवर्तन वमोजिम साविकका ३ वटा इलाका वन कार्यालय र इकाई वन कार्यालयहरु खारेज गरी एउटा इलाका वन कार्यालय र ८ गोटा रेन्ज पोष्टहरु कायम गरिएको थियो । प्रचलित वनसंग सम्वन्धित ऐन, नियम र नीतिको प्रभावकारी कार्यान्वयन गरी नेपालको वन क्षेत्रको दिगो विका एवं व्यवस्थापन गर्न वन विभाग अन्तर्गत मुस्ताङ वाहेक ७४ जिल्लामा जिल्ला वन कार्यालय रहने व्यवस्था भयो । जिल्लाहरुलाई वन क्षेत्र र महत्वको आधारमा ५ वर्ग (क–ङ) मा वाँडिए । पाल्पा सहित विभिन्न १७ जिल्लाहरु घ वर्गमा समावेश गरिए । २०७० सालमा रेन्जपोष्टहरुको नामाकरण परिवर्तन भै इलाका वन कार्यालय कायम गरियो र इलाका वन कार्यालयमा सहायक वन अधिकृत कार्यालय प्रमुख रहने व्यवस्था गरियो भने साविक इलाका वन कार्यालय लाई सेक्टर वन कार्यालयको नामाकरण गरिए बमोजिम हाल जिल्ला वन कार्यालय अन्तर्गत ८ इलाका वन कार्यालय र १ सेक्टर वन कार्यालय रहेको छ । २०७५ सालमा सव–डिभिजन वन कार्यालयमा सहायक वन अधिकृत कार्यालय प्रमुख रहने व्यवस्था गरियो भने साविक इलाका वन कार्यालय लाई सव–डिभिजन वन कार्यालयको नामाकरण गरिए बमोजिम हाल डिभिजन वन कार्यालय अन्तर्गत ८ इसव–डिभिजन वन कार्यालय रहेको छ ।

उद्देश्य र कार्यक्रमहरु

यस डिभिजन वन कार्यालयका प्रमुख उद्देश्य र कार्यक्रमहरु निम्नानुसार रहेका छन् –

(क) जिल्लाको समग्र वन क्षेत्रको संरक्षण, विकास र सदुपयोग सम्वन्धी ऐन, नियम तथा नीतिहरुको प्रभावकारी कार्यान्वयन गर्ने ।

(ख) वन विकास सम्वन्धी जिल्लास्तरीय योजना तर्जुमा एवं कार्यान्वयन गर्ने ।

(ग) निजी वन र कृषि वन वाली विकास एवं व्यवस्थापन गर्न सरोकारवालालाई आवश्यक प्राविधिक सुझाव सल्लाह दिने ।

(घ) सर्वसाधारणका लागि वन संपदा सम्वन्धमा जानकारी उपलव्ध गराउने ।

(ङ) प्रचलित नीति एवं कानून वमोजिम जनसहभागिताद्धारा जिल्लाको वनको दिगो व्यवस्थापन गर्ने ।

(च) जैविक विविधता एवं वातावरण संरक्षण गर्ने ।

(छ) वनको संरक्षण, विकास र सदुपयोगद्धारा काष्ठ एवं गैरकाष्ठ वनपैदावारको आपूर्ति गरी स्थानीय तथा राष्ट्रिय आर्थिक विकासमा सहयोग गर्ने ।

(ज) जिल्लास्तरीय सरकारी र गैर सरकारी संघ संस्था तथा स्थानीय निकायसंग समन्वय गरी वन विकास एवं व्यवस्थापन कार्यहरु संचालन गर्ने ।

(झ) वन संरक्षण, विकास र सदुपयोग कार्यद्धारा रोजगारीका अवसर उपलव्ध गराउने ।

कार्यक्रम

१. राष्ट्रपति चुरे तराई मधेश संरक्षण कार्यक्रम

२. राष्ट्रिय वन विकास तथा व्यवस्थापन कार्यक्रम

३. सामुदायिक वन विकास कार्यक्रम (हरित रोजगारी समेत

४. जडीबुटी विकास कार्यक्रम

५. कबुलियती वन तथा पुश विकास कार्यक्रम

६. बहुुसरोकारवाला वन कार्यक्रम

डिभिजन वन कार्यालय, पाल्पाको संक्षिप्त विवरण

• जिल्लाको कुल क्षेत्रफल  - १,३६,५९५ हे. 
• जिल्लाको कूल बनक्षेत्र (झाँडीयुक्त समेत) -७१,१७०.० हे.
• उपभोक्ता समूह गठन संख्या  
• सामुदायिक बन हस्तान्तरण 
• हस्तान्तरित बनक्षेत्र 
• लाभान्वित घरधुरी संख्या 
• महिला सामुदायिक बन संख्या 
• महिला सामुदायिक बनको क्षेत्रफल 
• जिल्लाको सबैभन्दा ठूलो सा.व.को क्षेत्रफल 
• जिल्लाको सबैभन्दा सानो सा.व.को क्षेत्रफल 
• जिल्लाको सबैभन्दा पुरानो सा.व. 
• सा.व.मा भएको सबैभन्दा बढी घरधुरी संख्या 
• सा.व.मा भएको सबैभन्दा कम घरधुरी संख्या 
• सबैभन्दा बढी सा.व. भएको रे.पो. 
• सबैभन्दा कम सा.व. भएको रे.पो. 
• सबैभन्दा बढी सा.व. भएको नपा÷गाविस 
• सबैभन्दा कम सा.व. भएको नपा÷गाविस 
• धार्मिक वनको संख्या 
• धार्मिक वनको क्षेत्रफल 
• निजीवन दर्ता संख्या 
• निजीवनको क्षेत्रफल 
• कबुलियती वन समूह 
• हस्तान्तरित क.व.को क्षेत्रफल 
• लाभान्वित घरधुरी 
• आ.व.०६९।७० सम्म जि.व.का.बाट पुरस्कृत सा.व.उ.स.हरु
• अब्राहम संरक्षण पुरस्कार पाउने समूह 
• बनदेवी पुरस्कार पाउने समूह 
• पर्वतीय विकास पुरस्कार पाउने समूह 
• वातावरण संरक्षण महिला पुरस्कार पाउने समूह 
• वातावरण संरक्षण पुरस्कार पाउने समूह 



६८५ गोटा
६२४ गोटा
३३८०७.९१ हे.
५३७६२ (केही दोहोरिएको समेत)
३५ गोटा
१५९६.०१ हे.
३६३ हे. (काम्लेटटरी सा.व., कचल)
१.० हे. (अघिल्ली पिपल सा.व.)
खुमडाँडा, चिदीपानी –२
४८६ (कुबेर सा.व.उ.स., यम्घा–३)
१० (कोठोलुङ्ग सा.व.–झिरुवास–७)
तानसेन (१११ गोटा)
बल्ढेङ्गगढी (५४ गोटा)
दोभान गाविस (३६ गोटा)
खानीछाप र हेक्लाङ्ग गाविस (१÷१ गोटा)
१ गोटा (सिद्धवावा)
३५ हे.
३३ गोटा
३८९–३–३–३ रोपनी
२९ गोटा
३५०.३१ हे.
३५४
५२ गोटा
१ गोटा, वरपोखरी (सन् २००६ )
१ गोटा, अधेरी छरछरे (आ.व.२०६६÷०६७
१ गोटा, भोटेगौरी (आ.व.२०६६÷०६७)
१ गोटा, वंशगोपाल (आ.व.२०६६÷०६७)
१ गोटा, थुम्काडाँडा (आ.व.२०६६÷०६७)